หลักสูตรที่ผมเรียนเป็นหลักสูตรที่อนุมัติเมื่อปี พ.ศ. 2553 ครับ ดังนั้น จึงยังเป็นหลักสูตรที่ทันโลกอยู่ ซึ่งการปรับปรุงหลักสูตรของมหาวิทยาลัย ก็มักจะถูกกระทำทุก ๆ 5 ปี เพื่อให้หลักสูตรมีความทันสมัยอยู่เสมอ ดังนั้น ก่อนที่ผมจะจบการศึกษา ทางสภามหาวิทยาลัยก็ได้มีการประกาศหลักสูตรใหม่ของปี พ.ศ. 2557 ออกมาเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

หลายคนอาจจะมีความสับสนเล็ก ๆ ว่า หลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์นั้น ต่างกับหลักสูตรเทคโนโลยีสารสนเทศ หรือต่างกับหลักสูตรการจัดการระบบสารสนเทศยังไง ซึ่งสำหรับรีวิวนี้คงไม่อธิบายเปรียบเทียบให้เห็นทีล่ะตัว แต่จะเน้นอธิบายอย่างชัดเจนในหลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์ ว่าเป็นหลักสูตรที่มุ่งหวังเพื่อผลิตบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในทฤษฎีการคำนวณสำหรับคอมพิวเตอร์และทฤษฎีการประมวลผลสารสนเทศ ดังนั้น ผู้ที่จบในหลักสูตรนี้ จึงมีความเข้าอกเข้าใจอย่างยิ่ง ในการใช้คณิตศาสตร์เพื่อช่วยแก้ปัญหาทางคอมพิวเตอร์!!!

สำหรับรายวิชาที่ผมเรียนในหลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์ มีทั้งหมด 10 วิชาประกอบด้วย

1.  Design & Analysis of Algorithm

วิชานี้ไม่ได้สอนให้ผมนั่งท่องโครงสร้างข้อมูล ท่องวิธีการจัดเรียง หรือท่องวิธีการค้นหาข้อมูล แต่เป็นวิชาที่สอนให้ผมรู้จักคำนวณประสิทธิภาพในการจัดเรียง ประสิทธิภาพในการค้นหา และประสิทธิภาพในการทำงานของอัลกอริทึมต่าง ๆ มันทำให้ผมเกิดความเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่า ถึงแม้ว่าคอมพิวเตอร์มันจะทำงานแบบอนุกรมได้อย่างรวดเร็ว แต่หากต้องเผชิญกับปัญหาที่ต้องวนรอบการทำงานหลายชั้น มันก็มีสิทธิ์ตายห่าได้เหมือนกัน

นอกจากนี้ วิชานี้ยังสอนให้ผมรู้จักคัดเลือกเทคนิค อัลกอริทึม และขั้นตอนวิธีต่าง ๆ เพื่อให้เหมาะสมกับปัญหาที่จะต้องแก้ไข โดยมีจุดประสงค์สูงสุดคือทำให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุดในการทำงานของคอมพิวเตอร์

2.  Computer Architecture

หลายคนอาจจะเข้าใจว่าวิชา Computer Architecture หรือเรียกเป็นภาษาไทยว่าวิชาสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์ คือ วิชาที่สอนให้เราท่อง ๆ ๆ ๆ อะไรหลาย ๆ อย่างเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ซึ่งผมขอบอกว่าไม่จริงครับ เพราะจริง ๆ แล้ววิชานี้สอนให้ผมรู้วิธีการคำนวณทางคณิตศาสตร์ในระดับบิตของข้อมูล สอนให้ผมได้รู้วิธีการคำนวณทางคณิตศาสตร์ในสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์หลาย ๆ รูปแบบ และทำให้ผมเข้าใจว่าในโลกนี้มันมีสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์มากมายหลายแบบเหลือเกิน

3.  Principle of Programming

คนที่จะเรียนหลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์ได้ มีความจำเป็นอย่างที่สุดที่จะต้องเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์เป็นครับ แต่ว่าวิชานี้ไม่ได้สอนให้ผมเสาะแสวงหาภาษาคอมพิวเตอร์ใหม่ ๆ มาทดลองเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อให้ผมเป็นผู้สันทัดกรณีและมีทักษะสูงส่งในการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่หลากหลายแต่ประการใด หากแต่วิชานี้กลับสอนให้ผมเข้าใจหัวใจและจิตวิญาณของการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ และสอนให้ผมสามารถบรรยายพรรณาเหตุผลในทางไวยากรณ์และวากยสัมพันธ์ของภาษาคอมพิวเตอร์ได้

ซึ่งจุดมุ่งหมายสูงสุดของวิชานี้คือการปูพื้นฐานที่แน่นหนา เพื่อต่อยอดไปยังวิชา Compiler ซึ่งเป็นวิชาที่ศึกษาวิธีการแปลภาษาคอมพิวเตอร์ที่มนุษย์อ่านเข้าใจได้ ไปเป็นภาษาคอมพิวเตอร์ที่คอมพิวเตอร์อ่านเข้าใจได้นั่นเอง

4.  Semantic Web & Ontology

ข้อมูลที่ถูกบรรยายด้วยข้อมูล อ่านแล้วไม่งงใช่มั้ย? ตอนแรกผมเองก็งงนั่นแหล่ะ และวิชานี้ก็ช่วยให้ผมหายงง เพราะวิชานี้ได้สอนให้ผมเกิดความเข้าใจว่า ข้อมูลนั้นมันสามารถถูกบรรยายด้วยข้อมูลได้ โดยวิธีการอธิบายจะต้องมีการตกลงกัน เช่น ตกลงกันในระดับหน่วยงาน ระดับชุมชน หรือ ระดับโลก จุดประสงค์ของการบรรยายและการตกลงกัน ก็เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อมูลกันได้อย่างมีมาตรฐาน และทำให้คอมพิวเตอร์มันเข้าใจสิ่งที่บรรยายได้

และนอกจากจะสอนให้ผมสามารถออกแบบโมเดลการบรรยายข้อมูลได้แล้ว วิชานี้ยังสอนให้ผมออกแบบโมเดลความสัมพันธ์ให้กับข้อมูลได้ด้วย โดยมีจุดประสงค์เพื่อผลการอนุมานข้อมูลในอนาคต ยกตัวอย่างเช่น เรากำหนดว่า กรุงเทพมหานคร คือ เมืองหลวงของประเทศไทย และ บางกอก ก็คือ เมืองหลวงของประเทศไทย ดังนั้น คอมพิวเตอร์ก็จะอนุมานตามสิ่งที่บรรยายไว้ว่า ที่แท้แล้ว กรุงเทพมหานคร กับ บางกอก น่าจะเป็นสิ่งเดียวกันนั่นเอง!!!

โดยส่วนตัวแล้วผมจัดวิชานี้อยู่ในกลุ่มวิชาปัญญาประดิษฐ์ครับ และยังมีอีก 4 วิชาที่ยังอยู่ในกลุ่มนี้เช่นกัน ซึ่งผมจะได้เล่าต่อไป

5.  Machine Learning

ผมได้เรียนเกี่ยวกับ Neural Network รูปแบบต่าง ๆ ทั้งแบบ Supervised Learning และ Unsupervised Learning จากวิชานี้ครับ โดยสิ่งที่ผมเรียนไม่ใช่การออกแบบ Neural Network เพราะมันธรรมดาไป แต่เป็นการเรียนวิธีการคำนวณของ Neural Network ครับ และยังเรียนวิธีการเพิ่มประสิทธิภาพในการคำนวณของ Neural Network ด้วย

นอกจากนี้ ผมยังได้เรียนเกี่ยวกับ  Fuzzy Logic และ Centroid-based clustering แบบ Fuzzy C Means ซึ่งไม่ใช่การเรียนออกแบบหรือใช้งานเช่นเคยครับ แต่เป็นการเรียนวิธีการคำนวณล้วน ๆ โดยเฉพาะไอ้เจ้า Fuzzy C Means นี่ถ้าใช้วิธีคำนวณด้วยมือจะต้องทำหลายรอบมากจนปวดหัวไปหมดเลย

สำหรับวิชานี้นะครับ ก็จัดได้ว่าอยู่ในกลุ่มวิชาปัญญาประดิษฐ์เช่นกัน

6.  Data Mining

วิชานี้ผมคิดว่าเป็นวิชาที่เหมาะกับยุคสมัยนี้มาก เพราะยุคสมัยนี้เป็นยุคที่ข้อมูลเยอะเท่าภูเขาเลากา ดังนั้น มันจะเป็นการดีกว่าถ้าเราสามารถสกัด “ความรู้” จาก “ข้อมูลมหาศาล” ได้

วิชานี้ใช้การคำนวณทั้งด้านพีชคณิต เมตริกซ์กับเวกเตอร์ และสถิติ หลายอย่างมาก!!!

ผมได้เรียนการคำนวณเพื่อเกลี่ยข้อมูลให้ค่ามีความใกล้เคียงกัน ได้เรียนการคำนวณ Entropy, Information Gain, Chi Square เพื่อการเลือกคุณลักษณะเด่นของข้อมูล ได้เรียนการคำนวณ Principle Component Analysis เพื่อการลดมิติของข้อมูลและสกัดคุณลักษณะเด่นของข้อมูล

ได้เรียนการคำนวณ Superivised Learning ของ Naive Bayes, Decision Tree และ Support Vector Machine และได้เรียนการคำนวณ Unsupervised Learning ของ Density-based Clustering

นอกจากนี้ผมยังได้เรียนกลไกการทำงานและวิธีการคำนวณของวิธี Association Rule Learning ด้วยเทคนิค Apriori และ FP-Growth อีกด้วย (วิชานี้มีประโยชน์มากในทางธุรกิจนะเออ)

สุดท้าย วิชานี้ยังได้สอนให้ผมรู้ว่า ทุกสิ่งที่หาคำตอบมาได้มันต้องมีการประเมินผล ดังนั้น ผมจึงได้เรียนการคำนวณเพื่อประเมินผลคำตอบด้วยตัวชี้วัดแบบต่าง ๆ ซึ่งก็มีทั้ง Precision, Recall, True Positive Rate และ False Positive Rate

สำหรับวิชานี้นะครับ ก็จัดได้ว่าอยู่ในกลุ่มวิชาปัญญาประดิษฐ์เช่นกัน

7.  Bioinformatics

วิชานี้เป็นวิชาที่ใหม่มากครับ และหากใครทำวิจัยในแวดวงของวิชานี้ จะได้รับคะแนนในการวิจัยสูงมาก เนื่องจากเป็นงานวิจัยที่มีผลกระทบในวงกว้าง!!!

การเรียนวิชานี้จำเป็นที่จะต้องมีพื้นฐานความรู้ทางชีววิทยาพอสมควร เพราะวิชานี้เป็นวิชาที่รวมเอา ชีววิทยา คณิตศาสตร์ และ คอมพิวเตอร์เข้าไว้ด้วยกัน โดยจะเน้นลงไปถึงระดับของ เซล โครโมโซม ดีเอ็นเอ อาร์เอ็นเอ จีโนไทป์ ฟีโนไทป์ และ โปรตีน ครับ

ผมได้เรียนอัลกอริทึมในการจับคู่ดีเอนเอแบบต่าง ๆ จากวิชานี้ โดยอัลกอริทึมที่เรียนจะมีพื้นฐานจากอัลกอริทึม Longest Common Subsequence ได้เรียนวิธีการอนุมานดีเอนเอ โดยใช้วิธีการคำนวณ Hidden Markov Model ได้เรียนการค้นหาคำตอบแบบ Optimization ด้วย Genetic Algorithm ได้เรียนการจัดกลุ่มของจีโนไทป์และฟีโนไทป์ และได้เรียนการคำนวณเพื่อทำ Hierarchical-based Clustering ครับ

สำหรับวิชานี้นะครับ ก็จัดได้ว่าอยู่ในกลุ่มวิชาปัญญาประดิษฐ์เช่นกัน เพราะจุดมุ่งหมายของวิชานี้คือการทำให้คอมพิวเตอร์สามารถเรียนรู้และระบุความแตกต่างของดีเอ็นเอ เพื่อนำไปสู่การรักษาโรคได้นั่นเอง

8.  Image Processing

ต้องบอกเลยว่าวิชานี้เป็นวิชาที่ผมต้องเรียนคำนวณมากที่สุดเลยก็ว่าได้ เพราะการขยายภาพ ย่อภาพ บิดภาพ เติมภาพ กร่อนภาพ เน้นภาพ เปลี่ยนความสว่างความมืด หาเส้นขอบของวัตถุในภาพ กำจัดสิ่งรบกวนในภาพ เติมภาพที่หายไป ฯลฯ ทั้งหลายทั้งปวง ล้วนใช้คณิตศาสตร์ด้วยกันทั้งนั้น และเป็นคณิตศาสตร์แบบยากซะด้วย ดังนั้น สำหรับคนที่อยากจะรู้ว่าโปรแกรม Photoshop มันทำงานยังไง ก็จะได้รู้กันเลยล่ะครับจากวิชานี้

วิชานี้มันถูกจัดอยู่ในกลุ่มปัญญาประดิษฐ์ก็เพราะว่า วิธีการคำนวณและอัลกอริทึมที่คิดค้นขึ้น มันเป็นตัวผลักดันให้คอมพิวเตอร์รู้จักที่จะตัดสินใจว่ามันควรจะจัดการกับภาพยังไงถึงจะเหมาะสมที่สุดครับ และที่สำคัญวิธีการคำนวณและอัลกอริทึม ต้องสามารถนำไปใช้ได้กับทุกภาพครับ ถึงจะถือว่าเลิศที่สุด จะมาบอกว่าใช้ได้กับภาพหน้าคนแต่ใช้กับภาพสิ่งของสถานที่ไม่ได้ แบบนี้ไม่ได้ครับ

9.  Computer Security

ความมั่นคงทางคอมพิวเตอร์เป็นเรื่องที่กว้างมากครับ กินอาณาบริเวณครอบคลุมทั้งฮาร์ดแวร์ มิดเดิ้ลแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูล ฐานข้อมูล ผู้ใช้งาน และ เครือข่าย เป็นเรื่องของความละเอียดอ่อน ช่องโหว่ ภัยคุกคาม

ด้วยวิชานี้จึงทำให้ผมได้เกิดความเข้าใจและแยกแยะได้ว่า ช่องโหว่ของคอมพิวเตอร์มันมีอยู่ที่ตรงไหนบ้าง ภัยคุกคามของคอมพิวเตอร์มันเป็นอะไรได้บ้าง แล้วเราจะอุดช่องโหว่ได้อย่างไร จะตรวจพบช่องโหว่ได้ด้วยวิธีใด และจะรับมือกับภัยคุกคามอย่างมีประสิทธิภาพได้ยังไง

เพราะเหตุนี้ วิชานี้จึงไม่ใช่วิชาท่องจำ มันเป็นวิชาสืบสวนสอบสวน ดังนั้น การจะเรียนวิชานี้ได้จึงมีความจำเป็นจะต้องเข้าอกเข้าใจใน ฮาร์ดแวร์ มิดเดิ้ลแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูล ฐานข้อมูล ผู้ใช้งาน และ เครือข่าย ในระดับหนึ่งเลยทีเดียว และสำหรับผมแล้ว วิชานี้ถึงแม้ว่าจะไม่มีการคำนวณเข้ามาเกี่ยวข้อง แต่มันก็ยังคงต้องมีการวิเคราะห์เข้ามาเกี่ยวข้องอยู่ดี

10.  Research Method

วิชานี้ถือว่าเป็นวิชาตกผลึก เพราะวิชานี้สอนให้ผมเข้าใจขั้นตอนการทำงานวิจัยอย่างถูกต้อง วิชานี้ได้สอนให้ผมรู้ว่าจุดสำคัญของงานวิจัยคืออะไร การทบทวนวรรณกรรมสำคัญไฉน (ป.ล. วรรณกรรมที่ว่าก็คืองานวิจัยนั่นแหล่ะ) จะไปหาวรรณกรรมจากที่ไหนมาทบทวนได้บ้าง และจะไปแสวงหาวิธีการแก้ปัญหาได้จากแหล่งไหนได้บ้าง

ผมได้ลองเขียนเอกสารทบทวนวรรณกรรมครั้งแรกก็เพราะวิชานี้ ซึ่งมันทำให้ผมได้เข้าใจว่า การบรรยายว่าเรารู้อะไรมาบ้างอย่างเป็นลำดับขั้นตอน มันเป็นสิ่งที่สำคัญมาก มันเหมือนกับว่าเราต้องแก้ปัญหาอะไรซักอย่างนึง เราต้องอธิบายให้ใคร ๆ เข้าใจได้ว่าปัญหามันคืออะไร มีใครเคยแก้ปัญหานี้บ้าง แล้วเขาแก้ปัญหาด้วยวิธีไหนกันบ้าง และเราจะแก้ปัญหาด้วยวิธีไหน แล้ววิธีที่เราจะแก้มันวิเศษกว่าวิธีของคนที่เคยแก้มาก่อนยังไง แล้วไอ้ทั้งหมดที่สาธยายมา คือจะต้องถูกเขียนลงไปในรูปแบบเอกสาร แทนที่จะเป็นการมาพูด ๆ ๆ เพื่ออธิบาย มันจึงไม่ง่ายเลยสำหรับคนทางคอมพิวเตอร์ ที่จะมาอธิบายอะไรแบบยืด ๆ ยาว ๆ และเป็นเชิงระบบแบบนี้

ทั้ง 10 วิชาที่ผมรีวิวไปแล้วทั้งหมด จะเห็นว่ามีถึง 5 วิชา คือ Semantic Web & Ontology, Machine Learning, Data Mining, Bioinformatics และ Image Processing ที่จัดอยู่ในกลุ่มปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งมันสะท้อนให้เห็นว่า โดยข้อเท็จจริงแล้วหลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์ กำลังจะนำพาเราไปสู่เส้นทางที่ถูกจับตามองด้วยความวิตกกังวล มันคือเส้นทางของการทำให้เครื่องจักรมีความคิด มีจิตใจ มีวิจารณญาณ และมีจินตนาการ

มันอาจจะเป็นข้อเท็จจริงแบบนั้นจริง ๆ ก็ได้ เพราะไม่ใช่มีเพียงสาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์เท่านั้น ที่กำลังมุ่งไปสู่เส้นทางดังกล่าว ทางสาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้าและสาขาวิชาวิศวกรรมเครื่องกลเอง ก็ไม่มีความแตกต่างกัน เพราะพวกเขาก็เพียรพยายามที่จะตกผลึกสรรพวิชาในสาขาของตนเอง เพื่อจะสร้างหุ่นยนต์ที่ประสิทธิภาพสูงและหวังผลในประสิทธิผลได้

ผมว่านะ เมื่อใดก็ตามที่ถึงจุด ๆ หนึ่งที่นักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ สามารถพัฒนาปัญญาประดิษฐ์จนกระทั่งบรรจุเป็นสมองของหุ่นยนต์ได้ และวิศวกรไฟฟ้ากับวิศวกรเครื่องกลสามารถพัฒนาสรีรวิทยาทั้งภายในและภายนอกของหุ่นยนตจนเหมือนมนุษย์ได้ เมื่อนั้นก็คงค่อยมาว่ากันอีกทีครับ ว่าเราจะจัดการกับความสำเร็จนี้ของมนุษย์กันยังไงดี

วกกลับมาเรื่องของเรานิดนึง สำหรับใครที่อยากจะเรียนหลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์นะครับ ก็จะเป็นประมาณที่ผมรีวิวนั่นแหล่ะ ผมคิดว่าทุกมหาวิทยาลัยที่มีสอนหลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์ในระดับปริญญาโท ก็คงจะจัดรายวิชาให้เรียนคล้าย ๆ แบบที่ผมเรียนเนี่ยแหล่ะ ดังนั้น ใครที่คิดจะเรียนหลักสูตรนี้ในระดับปริญญาโท ก็คงต้องขยันให้มาก ๆ นะครับ เพราะมันต้องเน้นคำนวณเยอะจริง ๆ

สุดท้าย และท้ายที่สุด ผมลืมเล่าไป ลืมได้ไง คือ หลังจากเรียนทั้ง 10 วิชาครบแล้ว ผมยังต้องทำงานวิจัยหนึ่งชิ้นเพื่อจะจบการศึกษาด้วยครับ โดยงานวิจัยที่ผมทำ คือ การวิเคราะห์ภาพสมอง จุดประสงค์เพื่อสกัดหรือเลือกคุณลักษณะเด่นจากภาพสมอง สำหรับทำนายความคิด เพื่อนำความคิดของเจ้าของสมอง ไปสั่งการคอมพิวเตอร์ต่อไปครับ

นับเบ็ดเสร็จแล้ว เพื่อจะให้จบหลักสูตรนี้ได้ ก็ต้องลงเรียน 10 วิชา และทำงานวิจัย 1 ชิ้นนั่นเองครับ!!!

ป.ล. จริง ๆ มันมีอีกนิดหน่อย คือ ต้องสอบผ่านภาษาอังกฤษ และ สอบประมวลความรู้ผ่านด้วย แต่ผมไม่นับครับ มันเป็นเรื่องปลีกย่อย

การทดลองมีสองแบบใหญ่ ๆ คือ การทดลองเชิงความคิด คือ การตั้งจินตนาการก่อน แล้วค่อยหาทางพิสูจน์ด้วยโมเดลทางคณิตศาสตร์หรือสูตรทางคณิตศาสตร์ กับ การทดลองเชิงปฏิบัติ คือ การลงมือแล้วสังเกตผลการลงมือ

• คณิตศาสตร์ใช้การทดลองเชิงความคิด
• ฟิสิกส์ใช้การทดลองเชิงความคิด แล้วจึงใช้การทดลองเชิงปฏิบัติ
• เคมีใช้การทดลองเชิงปฏิบัติ
• ชีววิทยาใช้การทดลองเชิงปฏิบัติ
• ดาราศาสตร์ใช้การทดลองเชิงปฏิบัติ

เพราะวิทยาการคอมพิวเตอร์ คือ ศาสตร์ทางการคิดค้นทฤษฎีการคำนวณสำหรับคอมพิวเตอร์ และ การคิดค้นทฤษฎีการประมวลผลสารสนเทศ ดังนั้น จึงเป็นเรื่องของการจัดการกับสิ่งที่จับต้องไม่ได้ และอยู่บนพื้นฐานของการจัดการด้วยการคำนวณด้วยคณิตศาสตร์

ดังนั้น การทดลองทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ จึงเป็นการทดลองเชิงความคิด!!!

การทดลองเชิงความคิดมันค่อนข้างยาก เพราะมันต้องมีการตั้งจินตนาการขึ้นมาก่อน ซึ่งแตกต่างจากการทดลองเชิงปฏิบัติ ที่สามารถหยิบจับโน่นนี่นั่นมาลงมือแล้วสังเกตผลการลงมือได้

จากนั้นผมก็พบว่าการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์มันเริ่มไม่ใช่ เพราะถึงแม้ผมจะเรียนรู้ภาษาคอมพิวเตอร์ใด ๆ จนถ่องแท้แล้ว ผมก็มักพบความเปลี่ยนแปลง คือพบว่ามันมีคนที่ฉลาดกว่าผม เก่งกว่าผม มีความคิดสร้างสรรค์และความพยายามมากกว่าผม ได้คิดค้นและสร้างภาษาคอมพิวเตอร์ใหม่ ๆ ขึ้นมา แล้วภาษาคอมพิวเตอร์พวกนั้นมันก็ทั้งดีและทันสมัย จนกระทั่งมีคนใช้อย่างกว้างขวาง และทำให้ผมต้องเพียรพยายามไปเรียนรู้มันให้แตกฉานอยู่ร่ำไป

มันทำให้ผมรู้สึกว่าผมคิดอะไรเองไม่เป็น ต้องคอยตามคนอื่นไปเรื่อย ๆ อยู่แบบนั้น!!!

ผมเคยเบนเข็มไปให้ความสนใจกับ “ภาษาเครื่อง” แทน เพราะมันเป็นอะไรที่ทั้งดิบและเถื่อน มันเป็นการปฏิวัติตัวเองจากการให้ความสนใจในภาษาคอมพิวเตอร์ชั้นสูง ไปสู่ภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่างสุดที่ใกล้ชิดกับกลไกพื้นฐานของหน่วยประมวลผล

คือปรกติแล้วคนที่เรียนภาษาคอมพิวเตอร์ชั้นสูง มันก็แทบจะพูดคุยกับคนทั่วไปไม่รู้เรื่องอยู่แล้ว แต่นี่ผมกลับไปสนใจในภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่างสุด มันเลยทำให้นอกจากจะพูดคุยกับคนทั่วไปไม่รู้เรื่องแล้ว ยังทำให้พูดคุยกับคนเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ด้วยกันเองไม่รู้เรื่องเข้าไปใหญ่!!!

นอกจากนี้ผมก็พบว่า การเีรียนรู้ภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่างอย่างภาษาเครื่อง มันเป็นอะไรที่เฉพาะไม่ยืดหยุ่น เพราะภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่างมันถูกออกแบบมาเฉพาะสำหรับ “หน่วยประมวลผล” แต่ล่ะชนิด แต่ล่ะยี่ห้อ แต่ล่ะสถาปัตยกรรม ถึงแม้ว่าในขณะที่ผมให้ความสนใจเรียนรู้ภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่างนั้น เป็นยุคสมัยที่หน่วยประมวลผลของอินเทลในรุ่น X86 กำลังรุ่งเรื่องอยู่ และมีส่วนแบ่งตลาดสูง จนกระทั่งผมไม่ต้องเรียนรู้ภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่างสำหรับหน่วยประมวลผลอื่นก็ตาม แต่นั่นก็ไม่ใช่เรื่องจริงเสมอไปในยุคนี้ ยุคที่หน่วยประมวลผลสำหรับอุปกรณ์พกพากำลังกินส่วนแบ่งการตลาดมากขึ้นเรื่อย ๆ จนการเรียนรู้ภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่าง ไม่ได้ถูกผูกขาดอยู่กับอินเทลอีกต่อไป

ที่สำคัญก็คือ ต่อให้ผมแตกฉานในภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่าง มันก็ไม่ได้ช่วยให้ผมได้รับ ลาภ ยศ สรรเสริญ ใด ๆ เพราะเมืองไทยมันไม่มีห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมหน่วยประมวลผล ดังนั้น คนที่แตกฉานในภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่าง  จึงเป็นสิ่งไม่จำเป็น และที่สำคัญยิ่งขึ้นไปอีกก็คือผมไปผิดทาง ศึกษาผิดทาง เพราะการศึกษาภาษาคอมพิวเตอร์ระดับล่างมันเป็นบทบาทของผู้จบทางด้านวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ ไม่ใช่ผู้จบทางด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์เช่นผม

แล้ววิทยาการคอมพิวเตอร์มันคืออะไร?

หลังจากค้นหาคำตอบอยู่นาน ในที่สุดผมก็ได้คำตอบว่า วิทยาการคอมพิวเตอร์ คือ สาขาวิชาที่ศึกษาค้นคว้าทฤษฎีการคำนวณสำหรับคอมพิวเตอร์ และ ทฤษฎีการประมวลผลสารสนเทศ

งั้นก็แสดงว่าการเรียนภาษาคอมพิวเตอร์ ไม่ว่าจะเป็นชั้นสูงหรือชั้นล่าง ล้วนยังไม่ใช่แก่นแท้ของวิทยาการคอมพิวเตอร์ เพราะแก่นแท้ของวิทยาการคอมพิวเตอร์คือ “การศึกษาค้นคว้าทฤษฎีการคำนวณสำหรับคอมพิวเตอร์ และ ทฤษฎีการประมวลผลสารสนเทศ”

หลังจากผมได้คำตอบแล้ว มันทำให้ผมรู้สึกดีขึ้นมาก ๆ มันทำให้ผมรู้สึกว่าคำตอบนี้มันยิ่งใหญ่ เพราะถ้าผมเดินตามแนวทางการศึกษาค้นคว้าทฤษฎีการคำนวณสำหรับคอมพิวเตอร์ และ ทฤษฎีการประมวลผลสารสนเทศ มันย่อมแสดงว่าผมมีอิสระ สิ่งที่คิดค้นขึ้นมาจะมีอิสระ ไม่ล้าสมัยง่าย ๆ ไม่ยึดโยงต่อแกนเวลา และไม่ยึดติดกับภาษาคอมพิวเตอร์ใด ๆ

มันดีจริง ๆ

1. Theoretical Computer Science
1. Mathematical Logic
2. Automata theory
3. Number Theory
4. Graph Theory
5. Type Theory
6. Category Theory
7. Computational geometry
8. Quantum computing theory
2. Theory of Computation
1. Computability theory
2. Computational complexity theory
3. Cryptography
3. Algorithm and data structures
1. Analysis of algorithms
2. Algorithms
3. Data structures
4. Computer elements and architecture
1. Digital Logic
2. Microarchitecture
3. Multiprocessing
5. Computational Science
1. Numerical analysis
2. Computational physics
3. Computational chemistry
4. Bioinformatics
6. Artificial Intelligence
1. Machine Learning
2. Computer vision
3. Image Processing
4. Pattern Recognition
5. Cognitive Science
6. Data Mining
7. Evolutionary Computation
8. Information Retrieval
9. Knowledge Representation
10. Natural Language Processing
11. Robotics
12. Human–computer interaction
7. Software Engineering
1. Operating Systems
2. Computer Networks
3. Databases
4. Computer Security
5. Ubiquitous computing
6. Systems architecture
7. Compiler design
8. Programming languages

แขนงวิชาที่เป็นตัวอักษรสีแดง คือ แขนงวิชาทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ ที่มีการใช้อย่างแพร่หลายในภาคธุรกิจไทย ส่วนแขนงวิชาที่เป็นสีแดงตัวหนา คือ แขนงวิชาทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ ที่นอกจากจะมีการใช้อย่างแพร่หลายในภาคธุรกิจไทยแล้ว ยังถือเป็นหัวใจสำคัญสำหรับการขับเคลื่อนระบบสารสนเทศของแต่ล่ะองค์กรด้วย

ดูแบบนี้แล้วก็น่าจะพอรู้แล้วเน้อะ ว่าถ้าเอา “วิทยาการคอมพิวเตอร์” ไปใช้หาเลี้ยงชีพ เราควรสนใจตัวไหน และถ้าเราจะเอา “วิทยาการคอมพิวเตอร์” มาใช้เพื่อทำงานอดิเรกสนุก ๆ เราควรจะสนใจตัวใด!!