คนไทยเราน่ะเข้าใจผิด คิดว่าจะก้าวกระโดดจากกิจการอุตสาหกรรม แล้วมาทำกิจการไอทีเลย ทั้ง ๆ ที่ความเป็นจริง แม้แต่ประเทศพัฒนาแล้ว ก็ยังมีบริษัทเพียงไม่กี่รายหรือเพียงหยิบมือ ที่สามารถก่อร่างและยืนหยัดขึ้นมาเป็นบริษัทไอทีแถวหน้าในวงการได้!!!

ทุกอย่างต้องค่อยเป็นค่อยไป ผมก็เลยคิดว่าผมควรจะถอยกลับมาก้าวนึง โดยหันมาจับทางกิจการอุตสาหกรรมแทน ซึ่งเป็นได้ทั้งอุตสาหกรรมครัวเรือนหรืออุตสาหกรรมโรงงาน แล้วเอาไอทีที่ผมเรียนรู้มา เสริมเข้าไปในกิจการอุตสาหกรรมที่กำลังจะทำ เพื่อทำให้มันกลายเป็นกิจการอุตสาหกรรมฉลาด

ที่ผ่านมา นิยามของอุตสาหกรรมมักดูไม่ค่อยฉลาด เพราะถ้าพูดถึงอุตสาหกรรม ทุกคนก็จะนึกถึงโรงงาน นึกถึงคนงานที่ต้องทำงานซ้ำ ๆ หน้าเครื่องจักร นึกถึงเครื่องจักรที่ไม่ค่อยฉลาด นึกถึงวัตถุดิบที่กองสุม ๆ เอาไว้มุมห้อง และนึกถึงโน่นนี่นั่น บลา ๆ ๆ ๆ

โดยส่วนตัวแล้วผมมองว่าการทำให้กิจการอุตสาหกรรมฉลาดนั้น มีสองวิธี คือ …

หนึ่ง ทำให้มันฉลาดโดยการเอาไอทีเข้าไปจับที่เครื่องจักร หรือก็คือควบคุมเครื่องจักรให้ทำงานอัตโนมัติด้วยสมองกล ไม่้ว่าจะใช้วิธีฝังไมโครชิปให้กับเครื่องจักร หรือควบคุมเครื่องจักรผ่านระบบคอมพิวเตอร์ หรือ

สอง ปล่อยให้เครื่องจักรโง่ต่อไป แล้วเอาไอทีเข้าไปจับที่กระบวนการบริหารจัดการ โดยใช้คอมพิวเตอร์เพื่อทำ Enterprise Resource Planning หรือก็คือให้คอมพิวเตอร์เป็นตัวบริหารจัดการด้านบัญชี, การเงิน, พัสดุ, การขาย, การผลิต และ บุคลากร แทน

ไม่ว่าจะวิธีไหนก็ล้วนต้องใช้ความรู้ทางไอทีทั้งนั้น ไม่มากก็น้อย

เดี๋ยวนี้ทุนกับเทคโนโลยีไม่ใช่สิ่งชี้วัดการผลิตแล้ว เพราะใคร ๆ ก็สามารถหาทุนได้ ไม่ว่าจะโดยการเช่า, ยืม, จิ๊ก หรือซื้อแค่บางอย่างก็ตาม ส่วนเทคโนโลยีเองก็เข้าถึงได้ง่ายขึ้น เพราะมีคนแต่งหนังสือสอนกันเยอะแยะ หรือไม่บางคนก็สอนกันฟรี ๆ บนอินเทอร์เน็ตก็ยังมี

ปัจจัยชี้วัดในการผลิต และสร้างต้นทุนที่สูงกลับเป็น “แรงงาน” ซะมากกว่า เราจะพบว่าแรงงานในกิจการสารสนเทศจะมีราคาแพงที่สุด ส่วนแรงงานในกิจการอุตสาหกรรมและกิจการเกษตรกรรมจะมีราคาถูกลดหลั่นกันลงมา!!

สาเหตุที่แรงงานในกิจการสารสนเทศมีราคาแพง ไม่ใช่เพราะพวกเขาเรียนจบระดับปริญญาบัตรกันมาแค่อย่างเดียว แต่เป็นเพราะพวกเขาคือส่วนหนึ่งของ “เทคโนโลยี” ของกิจการด้วย!

กิจการสารสนเทศของประเทศไทยเรา เป็นแบบรับจ้างทำของเป็นหลัก ดังนั้น ตัวกิจการเองก็ไม่มี “เทคโนโลยี” อะไรซักเท่าไหร่ ก็เลยต้องใช้แรงงานของกิจการ เป็นตัวขับเคลื่อนเพื่อทำงานให้เสร็จเป็นรูปเป็นร่าง ที่นี้มันก็เลยเกิดปัญหา เพราะแรงงานฯยิ่งทำก็ยิ่งมีประสบการณ์ แต่ประสบการณ์ดังกล่าวมันดันผูกติดไว้กับตัวของแรงงานฯ ไม่ได้ถูกถ่ายทอดออกมาเก็บไว้เป็น “เทคโนโลยี” ของกิจการ ดังนั้น ถ้าวันดีคืนดี แรงงานฯเกิดอยากจะได้ค่าแรงเพิ่มแบบเว่อร์ ๆ เจ้าของกิจการก็ต้องกลั้นใจให้ไป เพราะแรงงานฯดันเป็นผู้ครอบครอง “เทคโนโลยี” ซึ่งเป็นตัวชี้วัดคุณภาพของสินค้าและบริการของกิจการไปซะนี่

พอเป็นแบบนี้ ก็เลยมีคนคิดสิ่งที่เรียกว่า “Knowledge Management” ขึ้นมา หรือก็คือกระบวนการดึงเอา “เทคโนโลยี” ออกจากตัวแรงงานฯ แล้วผ่องถ่ายออกมาเป็น “เทคโนโลยี” ของกิจการในที่สุด ซึ่งภูมิความรู้ในวิชานี้ยังไม่สมบูรณ์ดีนัก เพราะยังไงซะ Knowledge Management มันก็ช่วยได้แค่การดึง “ข้อมูล” และ “ความรู้” ออกมาจากแรงงานฯ แต่ยังไม่สามารถดึงเอา “ทักษะ” ออกมาจากแรงงานฯได้อยู่ดี

อีกทั้งเราก็ต้องรับทราบด้วยว่า “เทคโนโลยี” ที่แรงงานฯมีอยู่นั้นเป็นแบบไหน โดยเราต้องแบ่งย่อยออกเป็น

1. เทคโนโลยีที่ติดตัวมากับแรงงานฯ คือแรงงานฯมี “เทคโนโลยี” ที่กิจการต้องการอยู่แล้ว กิจการจึงจัดจ้างเข้ามา ซึ่งถ้ากิจการสามารถดึงเอา “เทคโนโลยี” แบบนี้มาเป็นของกิจการได้ ก็ต้องถือว่าประเสริฐที่สุด แต่ก็ชั่วชาติที่สุดเช่นกัน เพราะเอาเปรียบซะเหลือเกิน!!!
2. เทคโนโลยีที่กิจการต้องสอนให้แรงงานฯ หรือต้องลงทุนส่งให้แรงงานฯไปเรียน ไอ้แบบนี้ สมควรอย่างยิ่งที่จะต้องดึงเอา “เทคโนโลยี” ออกมาให้จงได้ เพราะถ้าอีตาคนนี้หรือยัยคนนี้ลาออกไป ก็จะกลายเป็นว่าสูญเสียการลงทุนไปฟรี ๆ
3. เทคโนโลยีที่แรงงานฯนึกรู้ขึ้นมาเอง จากประสบการณ์ในการทำงานให้กิจการ ซึ่งกิจการก็ควรจะดึงเอา “เทคโนโลยี” มาเก็บเอาไว้เหมือนกัน รวมทั้งจัดหาแนวทางเพื่อให้มีการเผยแพร่ “เทคโนโลยี” ดังกล่าว ให้แรงงานฯคนอื่น ๆ ทราบเป็นวงกว้างด้วย

โดยสรุปแล้ว แรงงานในกิจการสารสนเทศ ซึ่งมีทั้ง “แรงงาน” และ “เทคโนโลยี” รวมผสมเข้าไว้ด้วยกัน จึงถูกนิยามยกชั้นขึ้นมาเป็น “ทุนมนุษย์” และได้ทลายการผูกขาด “ทุน” ของเจ้าของกิจการไปในที่สุด!