ตอนแรกอ่านเฉพาะกฎหมายเครื่องหมายการค้า จากนั้นก็เลยไปจนถึงกฎหมายลิขสิทธิ์

ในเมื่อได้อ่านแล้ว ก็เลยเจาะจงที่จะเรียบเรียงเกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญาของ “โปรแกรมคอมพิวเตอร์”

มันแยกแยะความคุ้มครองของ “กฎหมายไทย” ได้ประมาณนี้

1. โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ถือเป็นงานวรรณกรรม เมื่อสร้างขึ้นแล้วก็ถือว่าได้รับความคุ้มครองโดยกฎหมายลิขสิทธิ์โดยอัตโนมัติ แต่เพื่อความเป็นทางการ ไปจดลิขสิทธิ์เอาไว้ก็ดี
2. แนวคิด ลักษณะการทำงาน หรือ หน้าจอตอบโต้ผู้ใช้งาน ของโปรแกรมคอมพิวเตอร์ กฎหมายลิขสิทธิ์ไม่ได้คุ้มครอง แปลว่า ลอกกันได้ ตราบที่เขียนโปรแกรมเอง
3. ทฤษฎี กรรมวิธี หรือ ขั้นตอนการทำงาน ที่ขับเคลื่อนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ กฎหมายสิทธิบัตรไม่ได้คุ้มครอง
4. ซอร์สโค้ดของโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายความลับทางการค้าโดยอัตโนมัติ แต่ถ้าเอามาเผยแพร่ก็ถือว่าไม่เป็นความลับทางการค้า และคงต้องไปใช้ความคุ้มครองแบบสากลแทน
5. ตราสินค้า แบรนด์ หรือ โลโก้ ที่ใช้เรียกหรือสื่อถึงโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ไม่ได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายเครื่องหมายการค้าโดยอัตโนมัติ แต่จะคุ้มครองเมื่อได้ยื่นจดเครื่องหมายการค้าแล้ว

ทั้งหมดน่าจะประมาณนี้

สำหรับหัวข้อนี้จะแบ่งกฎหมายออกเป็นสองกลุ่มนะ คือกลุ่มแรกเป็นกฎหมายที่ประกาศบังคับใช้แล้ว กับกลุ่มหลังเป็นกฎหมายที่ยังเตาะแตะรอฟังความคิดเห็น รอประกาศบังคับใช้อยู่

กลุ่มแรก กฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีการประกาศใช้แล้ว

1.1 พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๔๔ [1]

บัญญัติขึ้นเพื่อทำให้การค้าขายสินค้าและบริการผ่านระบบคอมพิวเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ และ อินเทอร์เน็ต เป็นไปอย่างปลอดภัย ซึ่งประโยชน์จะตกอยู่กับประชาชนเป็นสำคัญ

1.2   พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ [2]

บัญญัติขึ้นเพื่อป้องกันความปลอดภัยให้กับระบบคอมพิวเตอร์และข้อมูลภายในระบบคอมพิวเตอร์ไม่ให้ถูกละเมิด โดยประโยชน์จะตกอยู่กับบริษัท ห้างร้าน หน่วยงานรัฐ ที่อาจถูกละเมิดระบบคอมพิวเตอร์ รวมทั้งปกป้องประชาชนไม่ให้ถูกละเมิดจากข้อมูลที่ถูกจัดเก็บไว้ภายในระบบคอมพิวเตอร์ด้วย

1.3 พระราชบัญญัติระบบการชำระเงิน พ.ศ. ๒๕๖๐ [3]

บัญญัติขึ้นเพื่อควบคุมสถาบันการเงิน บริษัท ห้างร้าน ที่ทำธุรกิจบัตรเติมเงิน ให้ประกอบการอย่างมีความมั่นคงและต่อเนื่อง โดยประโยชน์จะตกอยู่กับประชาชนเป็นหลัก

1.4 พระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. ๒๕๖๑ [4]

บัญญัติขึ้นเพื่อควบคุมธุรกิจเงินดิจิทัล เช่น บิตคอยน์ ให้เป็นไปอย่างปลอดภัย โดยประโยชน์จะตกอยู่กับประชาชนเป็นหลัก

1.5 พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. ๒๕๖๒ [5]

บัญญัติขึ้นเพื่อป้องกันระบบคอมพิวเตอร์และเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของภาครัฐ จากการโจมตีโดยผู้บุกรุกซึ่งเป็นผู้ก่อการร้ายหรือนักรบไซเบอร์ นอกจากนี้ยังให้อำนาจในการตรวจค้น ตรวจสอบ ยึดสิ่งต้องสงสัยได้อีกด้วย โดยผู้ได้รับประโยชน์จากกฎหมายฉบับนี้คือรัฐบาล

กลุ่มสอง กฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศที่ยังรับฟังความคิดเห็น

2.1 ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. … [6]

บัญญัติขึ้นเพื่อปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชน ซึ่งถูกจัดเก็บภายในระบบคอมพิวเตอร์ของบริษัทห้างร้าน ไม่ให้ถูกนำไปเผยแพร่หรือแสวงหาผลประโยชน์ อันนำไปสู่การเสียหายหรือเสียประโยชน์กับเจ้าของข้อมูล ดังนั้น ประชาชนคือผู้ได้รับผลประโยชน์จากกฎหมายฉบับนี้

***

รวม ๆ แล้ว ณ ตอนนี้ (3 มีนาคม 2562) มีกฎหมายที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศที่ประกาศใช้แล้วจำนวน 5 ฉบับ เป็นกฎหมายระดับพระราชบัญญัติจำนวน 4 ฉบับ และเป็นกฎหมายระดับพระราชกำหนดจำนวน 1 ฉบับ

ในขณะที่ยังมีกฎหมายที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศที่ยังรอประกาศใช้อีกจำนวน 1 ฉบับ โดยเป็นกฎหมายระดับพระราชบัญญัติ

กฎหมายระดับพระราชบัญญัติหรือพระราชกำหนด มักเปิดช่องให้มีกฎหมายลูกขยายความได้ ไม่ว่าจะเป็น พระราชกฤษฎีกา กฎกระทรวง คำสั่ง ประกาศ หรือ ระเบียบ ซึ่งไม่ได้เล่าในหัวข้อนี้ อยากรู้ต้องไปตามต่อเอง

ผมจะหมั่นเข้ามาปรับปรุงรายการกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศในหัวข้อนี้อยู่เรื่อย ๆ คิดว่าอีกหลาย ๆ ปีต่อจากนี้ คงจะมีกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศประกาศใช้เพิ่มอีกหลายฉบับเลยล่ะ

มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้

“ข้อมูลส่วนบุคคล” หมายความว่า ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับบุคคล ซึ่งทำให้สามารถระบุตัวบุคคลนั้นได้ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม

อือม อ่านแล้วรู้สึกว่า “ข้อมูลส่วนบุคคล” มันมีรายละเอียดที่กว้างขวางมาก!!!

โดยส่วนตัวแล้วคิดว่าควรแยกข้อมูลส่วนบุคคลออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ

1. ข้อมูลทะเบียนประวัติ อันได้แก่ เลขที่บัตรประชาชน, ชื่อ, นามสกุล, ลายเซ็น, รูปถ่าย, ภูมิลำเนา, ที่อยู่ปัจจุบัน, เครือญาติที่เกี่ยวข้อง, การศึกษา, การทำงาน, สุขภาพ, แพ่ง-อาญา เป็นต้น

และ ในขณะที่อีกประเภทหนึ่งคือ …

2. ข้อมูลชีวภาพ อันได้แก่ รหัสดีเอ็นเอ, ลายนิ้วมือ, ลายม่านตา, ลายจอประสาทตา, ร่องฟัน, ภูมิคุ้มกัน, ลักษณะการกลายพันธุ์, เสียงพูด, สารคัดหลั่ง เป็นต้น

ซึ่งผมคิดว่า ถ้าข้อมูลทั้งสองประเภท ถือว่าเป็น “ข้อมูลส่วนบุคคล” ตามกฎหมายที่กำลังจะคลอดออกมา ก็คงจะไม่น่าห่วงอะไร แต่ถ้าหากว่ามันไม่ใช่ …. ก็จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องอธิบายให้มันชัดเจนว่าใช่ หรือถ้าทำไม่ได้ ก็ควรจะแยกกฎหมายที่ใช้คุ้มครองข้อมูลชีวภาพส่วนบุคคล ออกไปเป็นอีกฉบับนึงเลยก็ดี!!!

เพราะไม่แน่ว่าต่อไป “อสุจิ” ของผมก็อาจจะต้องถูก “คุ้มครอง” ก็ได้ ใครจะรู้ อิ อิ

[tags]กฎหมาย, ร่าง, พระราชบัญญัติ, คุ้มครอง, ข้อมูล, ชีวภาพ, ส่วนบุคคล[/tags]

สืบเนื่องจากว่าพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ กำลังจะมีการประกาศใช้ในวันที่ 19 กรกฎาคม 2550 นี้ครับ พวกเราเลยต้องมารับรู้กันซะหน่อย ว่าทำอะไรผิดบ้างถึงจะถูกกฎหมายนี้ลงโทษเอาได้ พวกเราจะได้ระวังตัวกัน ไม่เผลอไผลให้อารมณ์พาไปจนทำผิดเน้อะ!!!

ผมจะถอดความโดยสรุปเลยก็แล้วกันนะครับ ว่าทำอะไรผิดแล้วจะโดนลงโทษบ้าง

1. เจ้าของไม่ให้เข้าระบบคอมพิวเตอร์ของเขา แล้วเราแอบเข้าไป … เจอคุก 6 เดือน
2. แอบไปรู้วิธีการเข้าระบบคอมพิวเตอร์ของชาวบ้าน แล้วเที่ยวไปโพนทะนาให้คนอื่นรู้ … เจอคุกไม่เกินปี
3. ข้อมูลของเขา เขาเก็บไว้ในระบบคอมพิวเตอร์ดี ๆ แล้วแอบไปล้วงของเขา … เจอคุกไม่เกิน 2 ปี
4. เขาส่งข้อมูลหากันผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์แบบส่วนตั๊วส่วนตัว แล้วเราทะลึ่งไปดักจับข้อมูลของเขา … เจอคุกไม่เกิน 3 ปี
5. ข้อมูลของเขาอยู่ในระบบคอมพิวเตอร์ของเขาดี ๆ เราดันมือบอนไปโมมันซะงั้น … เจอคุกไม่เกิน 5 ปี
6. ระบบคอมพิวเตอร์ของชาวบ้านทำงานอยู่ดี ๆ เราดันยิง packet หรือ message หรือ virus หรือ trojan หรือ worm หรือ (โอ๊ยเยอะ) เข้าไปก่อกวนจนระบบเขาเดี้ยง … เจอคุกไม่เกิน 5 ปี
7. เขาไม่ได้อยากได้ข้อมูลหรืออีเมลล์จากเราเล้ย เราก็ทำตัวเป็นอีแอบเซ้าซี้ส่งให้เขาซ้ำ ๆ อยู่นั่นแหล่ะ จนทำให้เขาเบื่อหน่ายรำคาญ … เจอปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท
8. ถ้าเราทำผิดข้อ 5. กับ ข้อ 6. แล้วมันสร้างความพินาศใหญ่โตในระดับรากหญ้า งานนี้มีซวยแน่ เจอคุกสิบปีขึ้น
9. ถ้าเราสร้างซอฟต์แวร์เพื่อช่วยให้ใคร ๆ ทำเรื่องแย่ ๆ ในข้อข้างบน ๆ ได้ … เจอคุกไม่เกินปีนึงเหมือนกัน
10. โป๊ก็โดน, โกหกก็โดน, เบนโลก็โดน, ท้าทายอำนาจรัฐก็โดน … เจอคุกไม่เกิน 5 ปี
11. ใครเป็นเจ้าของเว็บ แล้วยอมให้เกิดข้อ 10. โดนเหมือนกัน … เจอคุกไม่เกิน 5 ปี
12. ถ้าเราเรียกให้ชาวบ้านเข้ามาดูงานของศิลปินข้างถนน ซึ่งชอบเอารูปชาวบ้านมาตัดต่อ เตรียมใจไว้เลยมีโดน … เจอคุกไม่เกิน 3 ปี
13. เราทำผิดที่เว็บไซต์ซึ่งอยู่เมืองนอก แต่ถ้าเราเป็นคนไทย หึ ๆ อย่าคิดว่ารอด โดนแหง ๆ
14. ฝรั่งทำผิดกับเรา แล้วมันอยู่เมืองนอกอีกต่างหาก เราเป็นคนไทย ก็เรียกร้องเอาผิดได้เหมือนกัน (จริงดิ?)

กฎหมายออกมาแล้ว ก็คงต้องระวังตัวกันให้มากขึ้นนะพวกเรา … จงถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาทครับ

ป.ล. นี่ถ้ามีคนแอบเข้ามาในระบบคอมพิวเตอร์เรา แล้วเที่ยวไปยิงขีปนาวุธใส่ระบบคอมพิวเตอร์ของชาวบ้าน คงได้ซวยน่าดูเลยคราวนี้ T-T

[tags]กฎหมาย,พระราชบัญญัติ,ความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์,คอมพิวเตอร์,ระบบคอมพิวเตอร์[/tags]